Premier Tusk o aferze Orlenu: kryptowaluty, straty 1,6 mld zł i weta Prezydenta

Ponura całość: kryptowaluty, paliwa i polityczne weta

Premier Donald Tusk odniósł się do publikacji dziennika Financial Times, który opisał jedną z afer związanych z byłym prezesem Orlenu Danielem Obajtkiem. Według szefa rządu cała sprawa układa się w bardzo niepokojący obraz, w którym splatają się trzy elementy: kryptowaluty, niejasne interesy na rynku paliw oraz polityczne decyzje obozu PiS. Do tego dochodzą konsekwentne weta i blokady ze strony Prezydenta, co - zdaniem Premiera - tworzy spójny mechanizm blokowania rozliczeń.

Premier podkreślił, że straty państwa polskiego tylko w jednej, opisanej przez zagraniczne media sprawie, sięgają 1,6 mld zł. Sprawa dotyczy nieudanej transakcji zakupu wenezuelskiej ropy przez spółkę Orlen Trading Switzerland, zawartej w czasie, gdy prezesem koncernu był Daniel Obajtek. Spółka wypłaciła pośrednikowi około 230 mln dolarów zaliczki na dostawy ropy, które ostatecznie w dużej mierze nie zostały zrealizowane.

"Wszystko układa się w bardzo ponurą całość, bo oprócz tego magicznego trójkąta: kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i PiS, dochodzą konsekwentne weta lub blokady ze strony Prezydenta"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Szef rządu zapowiedział pełne rozliczenie nieprawidłowości związanych z działalnością Orlenu za czasów PiS. Jak stwierdził, Polacy mają prawo znać prawdę o tej sprawie, dlatego informacje o śledztwie i jego postępach będą sukcesywnie przekazywane opinii publicznej.

Mechanizm brudnego interesu: dziwni pośrednicy i kryptowaluty

Premier Donald Tusk przed posiedzeniem Rady Ministrów wskazał, że środki przekazywane pośrednikom nie miały gwarancji uzyskania paliwa, a w realizacji transakcji miały pomagać kryptowaluty. Jak podkreślił, to właśnie one umożliwiły przeprowadzenie niejasnego interesu z paliwem. Według niego cały świat dowiaduje się o aferze Orlenu z czasów prezesury Daniela Obajtka, a skala zjawiska jest jedną z największych w historii kraju.

"Financial Times pisze o jednym z największych skandali w historii naszego kraju, a cały świat dowiaduje się o aferze Orlenu za czasów pana Obajtka. Straty państwa polskiego tylko w tej jednej sprawie to 1,6 mld zł. Okazuje się, że to właśnie kryptowaluty pomogły w realizacji brudnego interesu z paliwem. Dziwni pośrednicy, przekazanie pieniędzy bez gwarancji uzyskania paliwa"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Nad śledztwami dotyczącymi Orlenu osobisty nadzór sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek. Część osób usłyszała już zarzuty, a niektórzy podejrzani ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości, między innymi w Dubaju. Premier zaznaczył, że w sprawie tak zwanej afery Zondakrypto oraz afery paliwowej może chodzić o sieć brudnych interesów, która przerosła część polityków opozycji i urzędników prezydenckich.

Drugie podejście do podatku od nadzwyczajnych zysków paliwowych

Rząd po raz drugi przyjął projekt ustawy przewidującej opodatkowanie nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Celem regulacji jest finansowanie działań osłonowych dla kierowców oraz ograniczenie skutków wzrostu cen paliw. Premier zapowiedział, że natychmiast po podpisaniu ustawy przez Prezydenta zrealizowany zostanie kolejny etap programu CPN.

Pierwszy projekt został zablokowany przez Prezydenta Karola Nawrockiego, który nie złożył pod nim podpisu i skierował go do Trybunału Konstytucyjnego. Premier zaapelował o to, by Prezydent nie blokował ustawy, argumentując, że to nie obywatele powinni ponosić koszty kryzysu paliwowego wywołanego czynnikami zewnętrznymi, takimi jak wojna na Bliskim Wschodzie czy polityka zagraniczna mocarstw.

"Gwarantuję, że jeśli Prezydent wreszcie podpisze ponownie złożoną ustawę o nadzwyczajnych zyskach, natychmiast zrealizujemy kolejny etap CPN"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

"Nikt już nie powinien mieć wątpliwości, że tę ustawę trzeba podpisać. To nie ludzie mają płacić za kryzys paliwowy, nie Polacy odpowiadają za wojnę na Bliskim Wschodzie. Nie mamy wpływu na politykę Donalda Trumpa, czy Putina"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Środki pozyskane z podatku mają pozwolić po raz kolejny w tym roku obniżyć VAT i akcyzę na paliwa. Jak wynika z danych przywołanych przez Premiera, Orlen osiągnął w pierwszym półroczu 2026 r. niemal 16 mld zł zysku netto, wobec niespełna 6 mld zł rok wcześniej. To właśnie ten wzrost zysków ma być podstawą do objęcia koncernu daniną solidarnościową.

Zaostrzenie kar za lekceważenie sygnalizacji na przejazdach kolejowych

Rada Ministrów przyjęła również projekt zaostrzający sankcje za wjazd na przejazdy kolejowe mimo czerwonego światła lub opuszczających się zapór i rogatek. Premier zapowiedział, że będzie apelował o szybkie przyjęcie tych przepisów, wskazując na potrzebę ochrony życia ludzkiego. Kierowcy, którzy nie będą stosować się do przepisów, mają między innymi automatycznie tracić prawo jazdy na trzy miesiące. W najpoważniejszych przypadkach takie zachowania będą mogły zostać zakwalifikowane jako przestępstwo.

"Zdaję sobie sprawę, że praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca i trudna, ale nie możemy ryzykować ludzkim życiem, więc będę apelował o szybkie przyjęcie także tego zaostrzenia przepisów. I mam nadzieję, że wszyscy rozumieją potrzebę tych przepisów"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Zmiany w prawie są odpowiedzią na narastający problem bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych oraz apele środowiska kolejowego. To także reakcja na niedawną katastrofę w Sokolnikach Suchych na Mazowszu, gdzie pociąg Intercity zderzył się z ciężarówką. W wypadku zginęła jedna osoba, a wiele zostało rannych. Jak podkreślają eksperci, zaostrzenie kar ma działać odstraszająco i ograniczyć liczbę tragicznych zdarzeń na przejazdach.

Co to oznacza dla mieszkańców Kołobrzegu i regionu?

Dla mieszkańców Kołobrzegu i całego województwa zachodniopomorskiego sprawa afery Orlenu ma wymiar szczególny, ponieważ region ten od lat korzysta z dostaw paliw realizowanych między innymi przez infrastrukturę portową w Szczecinie oraz z lokalnych stacji benzynowych. Ewentualne straty koncernu przekładają się na finanse publiczne, a więc również na inwestycje drogowe i kolejowe w powiecie kołobrzeskim. Mieszkańcy mogą odczuć skutki zarówno w postaci cen paliw, jak i w zakresie środków przeznaczanych na lokalne programy osłonowe.

Zaostrzenie kar za lekceważenie sygnalizacji na przejazdach kolejowych dotyczy bezpośrednio kierowców poruszających się po trasach w okolicach Kołobrzegu, gdzie znajduje się kilka przejazdów kolejowych na liniach w kierunku Koszalina i Białogardu. W sezonie letnim natężenie ruchu, w tym ciężarowego, znacznie wzrasta, co zwiększa ryzyko wypadków. Nowe przepisy mogą więc realnie poprawić bezpieczeństwo zarówno mieszkańców, jak i turystów odwiedzających nadmorskie miejscowości.

Z kolei obniżka VAT i akcyzy na paliwa, finansowana z podatku od nadzwyczajnych zysków, może przełożyć się na niższe ceny na stacjach w Kołobrzegu i okolicach. Dla lokalnych przedsiębiorców, zwłaszcza tych działających w branży transportowej i turystycznej, oznaczałoby to wymierne oszczędności. To z kolei może wpłynąć na konkurencyjność usług i ceny oferowane turystom w nadchodzącym sezonie.

• Straty państwa w jednej sprawie związanej z Orlenem: 1,6 mld zł
• Zaliczka wypłacona pośrednikowi przez Orlen Trading Switzerland: około 230 mln dolarów
• Zysk netto Orlenu w pierwszym półroczu 2026 r.: niemal 16 mld zł
• Zysk netto Orlenu rok wcześniej: niespełna 6 mld zł
• Automatyczna utrata prawa jazdy za lekceważenie sygnalizacji: 3 miesiące
• Miejsce katastrofy kolejowej: Sokolnikach Suche na Mazowszu